Pro_MentalHealth

Program oparty jest na innowacyjnym modelu zdecentralizowanego systemu wsparcia psychospołecznego, opracowanym przez Fundację Solidarności Międzynarodowej we współpracy z ukraińskimi partnerami rządowymi i samorządowymi. Jego celem jest wzmocnienie odporności psychicznej osób dotkniętych wojną oraz wsparcie ich w powrocie do życia społecznego i zawodowego.

Psychospołeczna rehabilitacja i reintegracja osób dotkniętych wojną w Ukrainie

Jak to działa?

Program opiera się na tworzeniu sieci Centrów Wsparcia Psychospołecznego, które oferują kompleksową pomoc – psychologiczną, psychiatryczną, społeczną, prawną i rehabilitacyjną – blisko miejsca zamieszkania osób potrzebujących. Z usług korzystają m.in. weterani i ich rodziny, osoby wewnętrznie przemieszczone, osoby związane z systemem bezpieczeństwa oraz cywile dotknięci wojną.

Dlaczego małe centra?

Założeniem programu jest tworzenie niewielkich centrów w mniejszych miejscowościach, co znacząco zwiększa dostępność usług. Obecnie w Ukrainie większość ośrodków wsparcia psychologicznego i rehabilitacyjnego koncentruje się w dużychmiastach. Osoby wracające do swoich społeczności – szczególnie weterani – często nie mają możliwości kontynuacji leczenia ani terapii w pobliżu miejsca zamieszkania. Również organizacje pozarządowe udzielające wsparcia działają głównie w większych aglomeracjach.

Małe centra zapewniają ciągłość wsparcia, dostępność w terenie i sprzyjają przełamywaniu stygmatyzacji związanej z korzystaniem z pomocy psychospołecznej.

Małe centra zapewniają ciągłość wsparcia, zwiększają dostępność usług na poziomie lokalnym i sprzyjają przełamywaniu stygmatyzacji związanej z korzystaniem z pomocy psychospołecznej. 

Międzysektorowe podejście i lokalne zakorzenienie 

Program wyróżnia się: 

międzysektorowym podejściem – integruje specjalistów z różnych dziedzin i umożliwia włączanie centrów do programów resortowych;

rozbudowaną siecią współpracy – centra działają w ścisłym kontakcie z lokalnymi i regionalnymi instytucjami, co usprawnia kierowanie osób do odpowiedniego wsparcia;

działaniami przeciwdziałającymi stygmatyzacji – promuje pozytywne podejście do zdrowia psychicznego i reintegracji społecznej.

Gdzie działamy i kogo wspieramy? 

Program został dotychczas wdrożony w obwodzie rówieńskim, żytomierskim, odeskim i dniepropietrowskim, gdzie powstało łącznie szesnaście centrów. Każde z nich miesięcznie obsługuje około 180 osób, co oznacza średnio 9 osób dziennie (przy założeniu 20 dni roboczych). W okresie od lipca 2023 do lipca 2026 centra udzieliły pomocy ponad 37 000 osobom. 

Obecnie jest on wdrażany w obwodzie połtawski, gdzie powstają dwa centra. 

Z usług korzystają różnorodne grupy społeczne: 

40% – osoby cywilne doświadczające negatywnych skutków wojny
35% – weterani i ich rodziny
16% – osoby związane z systemem bezpieczeństwa publicznego
9% – osoby wewnętrznie przesiedlone (IDPs)

Największe zapotrzebowanie dotyczy usług psychologicznych, następnie  rehabilitacji, wsparcia pracowników socjalnych, doradztwa zawodowego oraz pomocy prawnej. 

Program realizowany jest w ramach współpracy rozwojowej finansowanej przez Polską pomoc MSZ RP, Unię Europejską oraz Departament Stanu USA.